“Çatışma Yönetimi” kavramı, günümüzün çalışma hayatında sık anılan kavramlardan biri… Neredeyse tüm şirketlerin yetkinlik sistemlerinde doğrudan bu veya başka bir isimle anılan bir yetkinlik… Çoğu çalışanın ise kafasında oturtmakta zorluk çektiği bir konu… O yüzden biraz bu konuyu detaylandırmak istiyoruz.
İş hayatında “çatışma”dan kastımız, doğru ele alınmadığı zaman ve usulune uygun çözüm yöntemleri ile çözümlenmediği takdirde ekipleri bozan, dağıtan çatışmalardır.. Çatışma deyince sadece kavga, atışma, tartışma akla gelmemeli. Bunlar çatışmanın doğru çözümlenemediği zamanlarda artık su yüzüne çıktığı durumlardır ve sonuçları genelde yıkıcıdır. Çatışmayı çok daha erken safhalarda doğru ele alıp çözümlemek tercih sebebidir.
Ekipler içinde genelde aşağıdaki türde çatışmalar gözlemlenir:
- Çıkar ve prensipler arasındaki zıtlıklar (Çıkarların veya fikirlerin çatışması)
- Hareketlerde, hislerde ya da etkilerde anlaşmazlık (Davranışların veya duyguların çatışması)
- Bir olayın ya da faaliyetin bir diğeri ile çatışması (Planların veya eylemlerin çatışması)
Farklı Değerler, Amaçlar ve Yöntemler
Ekip içinde insanları bir araya getirdiğimiz zaman her bireyin kendi değerlerini oluşturan hayat tecrübeleri mevcuttur. Herkesin tecrübesi farklı olduğundan, neyin önemli olduğu konusunda değişik görüşler oluştururlar. Örneğin bir kişinin zaman sorunu olabilir. İnsanların bir araya geldiklerinde sürecin gelişmesi için herkes farklı düşünceler ortaya koyabilirler. Verileri toplayan ve analiz eden ekip üyeleri hangi aracın ya da metodun kullanılacağı hususunda değişik fikirlere sahip olabilirler ki bu da çatışmaya sebebiyet verir. Değerlerdeki, amaçlardaki, yöntemlerdeki bu farklılıklar, eğer çatışmayı çözmek için açık bir yaklaşım yoksa, bir ekibi süresiz olarak çıkmaza sokabilir. Üyeler inatla fikirlerini savunabilir ve kendi kişisel inançlarına sıkı sıkıya sarılmış olabilirler. Görüşü desteklenmeyen üye ekip kurallarını ihlal ederek tartışarak kollektiflikten uzak ve direnen biri haline gelir. Onlar desteklemedikleri ekip çatışmasının değerini devamlı sorgular ve zaman limiti isterler.
İşin Çok Zor ya da Anlamsız Görünmesi
Ekibin verilen işin imkansız ya da anlamsız olduğunu düşünmesinden dolayı, (bazen öyledir de), çatışmalar çıkabilir. İş çok zor olarak algılanıyorsa, üyeler kendilerini yetersiz gördüklerinden sıkıntı duyarlar. İş açık olmayabilir veya yeterli zamanları, uzmanlıkları olmadığına ve bu iş için doğru insan olmadıklarına inanabilirler. Bu hüsranlarını birbirlerinin üstüne ya da ekip liderine yansıtabilirler. Ya da iş ekibe anlamsız gelebilir. Hedefin bu şekilde karşılanamayacağını ya da verilecek efor ile elde edilecek karşılığın yetersiz olacağını düşünebilirler.
Liderlik Sorunları
Grup çatışmasının diğer potansiyel nedenlerinden biri de liderlik problemleridir. Ekip liderinin seçilmiş ya da atanmış olması ya da kim olduğu önemli değildir. Etkili ekip çalışması güven, sorumluluk ve işbirliği üzerine kurulur. Eğer bu sorumluluklar ciddiye alınmazsa veya ekip, liderin bu sorumlulukları taşıyabileceğine inanmıyorsa otorite ve kontrol için rekabet tüm grup sürecini bozar.
İletişim Sorunları
Etkili iletişim, etkili ekip çalışmasının en önemli yapı taşlarından biridir. Eğer bilgi alışverişi herkesin anlayabileceği bir yolla dengeli ve samimi bir ortamda gerçekleşmezse üyeler kendi fikirlerini şiddetle savunmaya ve tartışmaya başlayabilirler.
İşin ve Sorumluluk Dağılımının Net Olmaması
İş ve prosedürler açık olmadığı zaman, insanlar işlerin nasıl gideceği hakkında beklenti geliştirirler ve diğerleri bunu farklı gördüğünde ve tam olarak beklentilerini bulamadıklarında bozguna uğrarlar.
Kişisel Çıkar Peşinde Koşma
Çatışma, ayrıca üyeler ellerindeki işlere değil de, ekip içinde mevki bulma üzerine konsantre olduklarında oluşur. Böyle durumlarda insanlar görev dağılımını, kendi kişisel görüşlerini belirtmek için bir fırsat olarak kullanırlar. Diğer ekip üyelerinin kişisel seviyesine saldırabilir, hiziplik oluşturarak taraf alabilir ve görev yerine odaklanmayı reddedebilir. Görüşler henüz tam olarak vurgulanmadan gerekli önem verilmeyebilir ve sonuç olarak ekip netice için çok az ilerleme kaydeder. Önemsiz noktalara saplanıp kalırlar veya boş şeyler hakkında konuşurlar. Çünkü vazife yerine kişisel çıkarları üzerinde odaklanmışlardır.
Azim Eksikliği
Ekip içerisindeki çelişkiler bir şekilde çözümlenemediğinde ekip üyelerinin özsaygısı ve ekip içi motivasyon kötü yönde etkilenir. İş yapma azmi azalabilir ve bütün ekibi sarabilir.
Sebep ne olursa olsun çatışmayı düzgün bir şekilde ele almak ve çözümlemek gerekir. Nasıl çözümleneceği ile ilgili yaklaşımlara başka bir yazıda değineceğim.
İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar:
